Newsletter

Kobieta w biznesie

Elżbieta Mączyńska, 21.09.2012
Kobiety łagodzą nie tylko obyczaje. Zwiększają racjonalność w biznesie

Strona 1

Kobiety łagodzą nie tylko obyczaje. Zwiększają racjonalność w biznesie – o roli kobiet w gospodarce z prof. Elżbietą Mączyńską rozmawia Marzena Haponiuk

Z czego wynika wzrost przedsiębiorczości wśród kobiet?

Kobiety są coraz lepiej wykształcone. Studentek jest znacznie więcej niż studentów. Tworzy to podstawy i szanse do podejmowania działalności gospodarczej. Skoro kobiety mają wyższe wykształcenie, rośnie ich szansa na awans zawodowy czy karierę w biznesie. Np. jedną trzecią małych i średnich firm w Stanach Zjednoczonych prowadzą kobiety. W Polsce również coraz więcej kobiet zakłada własny biznes. Na ogół jest to biznes drobny, ale z czasem małe przedsiębiorstwa przekształcają się w większe. Wystarczy wskazać na historię rozwoju firmy Ireny Eris.

Stopniowo rośnie też rola kobiet w krajach rozwijających się. Przykład prof. Muhammada Yunusa, twórcy systemu mikropożyczek, dowiódł jak ogromny jest potencjał gospodarczy kobiet. Ożywił on gospodarkę w wielu zacofanych regionach Indii właśnie dzięki kobietom, udzielając im mikrokredytów na rozwój drobnej przedsiębiorczości. Dzięki nim zaczęły się rozwijać w Indiach m.in. warsztaty krawieckie, które stopniowo się rozrastały. Z czasem kobiety zaczęły dominować ekonomicznie w tych regionach i biznesowo poczynać sobie lepiej niż mężczyźni. Prof. Yunus otrzymał za to pokojową Nagrodę Nobla.

Co jeszcze sprzyja zakładaniu firm przez kobiety?

Często przedsiębiorstwa nie stwarzają należytych warunków umożliwiających kobietom, zwłaszcza mającym dzieci, wydajną pracę. Kobiety napotykają na wiele barier uniemożliwiających efektywne godzenie pracy z obowiązkami rodzicielskimi i domowymi. Na szczęście sytuacja pod tym względem stopniowo się poprawia. Niektóre wielkie firmy zaczynają się nawet zastanawiać nad zakładaniem żłobków, przedszkoli przyzakładowych, aby zwiększyć kobietom komfort pracy. Kobieta, która zakłada własny biznes, może lepiej dysponować czasem, a zatem również lepiej godzić obowiązki matki z obowiązkami biznesowymi.

Wiele badań dowodzi, że obecność kobiet w zarządach i radach nadzorczych przedsiębiorstw sprzyja lepszemu zarządzaniu, poprawie efektywności i racjonalności podejmowanych decyzji, dzięki czemu rosną zyski.

Skoro w kobietach tkwi taki potencjał gospodarczy, jak wytłumaczyć ich niski udział w wielkim biznesie?

Giełda Papierów Wartościowych przeprowadziła niedawno badania w 700 spółkach notowanych na GPW. Z badań tych wynika, że w owych spółkach stanowiska kierownicze zajmuje zaledwie 6 proc. kobiet, zaś w zarządach tych spółek tylko 2 proc. najwyższych stanowisk sprawują kobiety. To mało. Tym bardziej, że globalny kryzys wykazał dobitnie, iż dla biznesowego świata mężczyzn nader często najważniejsza jest maksymalizacja zysku i to w krótkim czasie, nawet za cenę nadmiernego ryzyka. Teraz widać, do czego może prowadzić terror krótkiego zysku.

Kobiety łagodzą nie tylko obyczaje, ale podchodzą do biznesu w sposób bardziej wyważony i ostrożny, a także empatyczny. Są mniej nastawione na podejmowanie nadmiernego ryzyka. Bardziej uwzględniają to, czego mężczyznom brakuje i to, czego brakuje światu – dłuższą perspektywę. Wiąże się to chyba m.in. z rolą matki, która sprzyja długofalowemu myśleniu. Każda matka myśli nie tylko o chwili bieżącej, ale także o przyszłości swoich dzieci. W zarządach spółek mało jest kobiet także z powodu wspomnianego terroru krótkiego zysku, do którego kobiety są mniej skłonne. Poza tym w opinii niektórych pracodawców kobieta nigdy nie jest we właściwym wieku dla biznesu.

Dlaczego?

Jeśli jest młoda, to ma dzieci albo jest wielce prawdopodobne, że będzie je miała. Rodzi to obawy pracodawców. Z kolei doświadczenia kobiet po pięćdziesiątce pokazują, że kobietę – znacznie wcześniej niż w przypadku mężczyzn – uznaje się za niekompetentną do podjęcia nowych wyzwań biznesowych, zwłaszcza kierowniczych.

Poglądy takie są nie tylko błędne. Są także szkodliwe. Średnia długość życia się wydłuża. Poza tym lepsze wykształcenie kobiet sprawia, że mają większe możliwości podejmowania wyzwań biznesowych.

Co jeszcze sprzyja aktywności zawodowej kobiet?

Biznesowym karierom kobiet sprzyjają i będą sprzyjać nowoczesne technologie, zwłaszcza informatyczne, w tym internetyzacja i bazujące na technikach internetowych możliwości rozwijania nowych form biznesu np. internetowej sprzedaży. Nowoczesne technologie eliminują lub ograniczają ciężkie prace fizyczne. Dzięki nim można pracować z domu – tam podejmować decyzje, korespondować itp. W ten sposób kobiety mogą się aktywizować w biznesie, efektywnie godząc obowiązki rodzinne z zawodowymi.

Jednak statystyki wciąż wskazują na paradoksy. Z jednej strony kobiety mają możliwości, żeby w biznesie pełnić większą rolę. Z drugiej, wskaźniki są dla nich niekorzystne. Szklany sufit wciąż istnieje, choć sytuacja stopniowo się poprawia, także dzięki działaniom kobiet i ich ugrupowań.