Newsletter

Użyj mikroorganizmu

Radosław Widłak, 31.07.2012
Odpowiednio zmodyfikowane szczepy bakterii mogą doprowadzić do neutralizacji zanieczyszczeń

Okazuje się, że najmniejsi mogą najwięcej. Nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele procesów biologicznych zależy od mikroorganizmów i jak kluczową rolę one odgrywają. Zrozumienie tego procesu jest kluczem do ich powszechnego wykorzystania w różnych gałęziach przemysłu.

Nie chcę się tutaj rozpisywać na temat pozytywnej działalności organizmów w całym ekosystemie, bo na ten temat już powstawały książki. Postaram się jednak przybliżyć procesy, które mogą być użyteczne na gruncie ekosystemów miejskich.

Niewielu wie, że oczyszczalnie ścieków to nie tylko drogie maszyny i filtry, lecz również bogata fauna i flora wykorzystywana w procesach oczyszczania. Jeżeli taki ściek potrzymamy kilka dni w specjalnych zbiornikach i zapewnimy mikroorganizmom odpowiednie warunki bytowania, to oczyszczą wodę z wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń chemicznych. Te same gatunki mikroorganizmów mogą być wykorzystywane w przydomowych oczyszczalniach ścieków na użytek prywatny.

Duże możliwości dają modyfikacje genetyczne takich organizmów. Można wtedy wzmocnić ich pożądane cechy, a osłabić zbędne. W ten sposób tworzymy możliwość np. pobierania tylko określonego pierwiastka ze środowiska, a co za tym idzie jego neutralizację albo wydzielanie do niego tylko określonych związków. Modyfikacje określonych szczepów mikroorganizmów mogą jednak podlegać prawom patentowym. Za korzystanie z nich trzeba będzie zapłacić prywatnej firmie. Jednak pozytywne efekty stosowania tych szczepów mogą okazać się bardziej zyskowne niż wykup praw patentowych do nich.

Gdy teren jest skażony chemicznie, odpowiednio zmodyfikowane szczepy bakterii mogą doprowadzić do neutralizacji zanieczyszczeń i stworzenia warunków bytowania roślin i zwierząt. Ma to szczególne znaczenie w miastach, kiedy to tereny poprzemysłowe są przywracane przestrzeni publicznej.

Podobnie ma się rzecz przy likwidacji składowisk śmieci czy też terenów, na których swoją działalność zakończyły kopalnie. Sekwencyjne wprowadzanie mikroorganizmów tworzących odpowiednie warunki glebowe zapewnia przyspieszenie procesu rekultywacji terenu. Jest to szczególnie pozytywnie odbierane przez opinię publiczną.

Trzeba pamiętać zwłaszcza o sekwencyjności wykonywania czynności rekultywacyjnych z udziałem mikroorganizmów. Jeżeli będziemy chcieli zrobić wszystko od razu, to zwyczajnie nam się to nie uda. Procesy biologiczne nie działają natychmiast, podobnie jak od razu nie ustają. Nie ma swoistego włącznika czy wyłącznika. Dlatego wymagane są specjalistyczne badania, które określą kolejność wykorzystywania organizmów bądź tworzenia im odpowiednich warunków bytowych. I tak mikroorganizmy działające w środowiskach podmokłych nie sprawdzą się na terenach byłych kopalni, które są odwadniane na rzecz działalności górniczej.

Wykorzystanie tych najmniejszych form życia może znaleźć zastosowanie w nasadzeniach roślin czy też utrzymywaniu struktur ekologicznych( zielone dachy itp.).

Rekultywacja przestrzeni miejskiej jest możliwa. Należy jednak pamiętać, że środowisko już raz zdegradowane nie powróci nigdy do swojego pierwotnego kształtu. Można jedynie zminimalizować straty, jakie poniosła natura. W perspektywie absolutnego wyniszczenia to i tak dużo.