Newsletter

Siła, którą trzeba wspierać

Bożena Lublińska-Kasprzak, 18.04.2012
W Polsce o wzroście świadomości istnienia firm rodzinnych, o ich ogromnym znaczeniu dla gospodarki zaczyna się dopiero mówić

Strona 1

W Polsce o wzroście świadomości istnienia firm rodzinnych, o ich ogromnym znaczeniu dla gospodarki zaczyna się dopiero mówić

Marzena Haponiuk: Jaki jest klimat dla firm rodzinnych w Polsce?

Bożena Lublińska-Kasprzak: Firmy rodzinne istnieją na polskim rynku od zawsze. Jednak o rozwoju i powstaniu wielu z nich możemy mówić z perspektywy ostatnich kilkunastu lat. Umożliwiły to przemiany polityczne, jakie miały miejsce po 1989 roku. Ostatnie 20 lat to okres bardzo krótki i „świeżość tematu” odczuwamy dosyć mocno. W Europie zachodniej na porządku dziennym są analizy, badania czy opracowania związane z problematyką funkcjonowania firm rodzinnych. W Polsce o wzroście świadomości istnienia takich firm, o ich ogromnym znaczeniu dla gospodarki zaczyna się dopiero mówić. Ale dużo zmieniło się przez ostatnie dwa, trzy lata i swój ogromny udział miał w tym PARP.

Na przykład?

Do 2008 roku nie przeprowadzano ogólnopolskich badań, które charakteryzowałyby specyfikę sektora firm rodzinnych w Polsce, więc trudno było dyskutować o skali i znaczeniu biznesu rodzinnego w naszym kraju. Często same firmy rodzinne nie chciały podkreślać swojej „rodzinności” w kontakcie z kontrahentami, a przede wszystkim z klientami. Dochodziło do sytuacji, że ten fakt był ukrywany, bo w przeświadczeniu niektórych firm rodzinnych kojarzył się z mało profesjonalnym sposobem działania. Myślę, że właśnie ten aspekt – świadomościowy – był największą barierą, którą trzeba było zmienić.

Udało się?

Liczba inicjatyw, z którymi możemy się teraz spotkać, myśląc o firmach rodzinnych, mówi sama za siebie. Kiedy zaczynaliśmy projekt „Firmy rodzinne” mogliśmy liczyć na współpracę powstającego Stowarzyszenia Inicjatywa Firm Rodzinnych, które też stało się partnerem projektu. Z kolei odpowiedzią na brak danych dotyczących takich firm było największe w Polsce, reprezentatywne „Badanie firm rodzinnych”, zrealizowane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Działanie 2.1.3). Badanie było częścią pilotażowego projektu szkoleniowo-doradczego, dedykowanego firmom rodzinnym.

Dlaczego wsparcie dla firm rodzinnych jest ważne?

Nasze badania potwierdziły, że firmy te stanowią znaczącą część polskiej gospodarki, szczególnie w sektorze, małych i średnich przedsiębiorstw, gdzie ich udział wynosi 36 proc. Firmy te wytwarzają co najmniej 10,4 proc. ogółu polskiego PKB (czyli ponad 121 miliardów złotych). Jeśli dodamy do tego jednoosobowe działalności gospodarcze, niezatrudniające pracowników, które w wielu badaniach prowadzonych w innych krajach są zaliczane do firm rodzinnych, wówczas odsetek przedsiębiorstw familijnych w sektorze MMSP wyniósłby 78 proc. Jeśli natomiast doliczyć firmy rolnicze, które również spełniają kryteria firm rodzinnych – procent byłby jeszcze wyższy. Mikrofirmy będą się rozwijać i przechodzić do grupy małych i średnich przedsiębiorstw. To naprawdę siła, o której warto pamiętać i którą należy wspierać.

Jaki drzemie w nich potencjał?

Waga i znaczenie firm rodzinnych będzie na Polskim rynku stale rosnąć. Wystarczy przyjrzeć się doświadczeniom innych krajów, gdzie firmy rodzinne mogą pochwalić się dłuższą historią, a do ich grona należą zarówno wielkie korporacje, ale też – jak w Polsce – średnie i małe podmioty. W Japonii, Stanach Zjednoczonych i krajach Europy Zachodniej firmy rodzinne tworzą znaczący procent dochodu narodowego. Zaczynają one odgrywać dużą rolę w ramach gospodarki Indii, Chin, Meksyku czy krajów afrykańskich.